2026 жылғы 7 ақпанда Алматы қаласында «Қазақстанның жаңа Конституциясы - қазақстандық қоғамның жаңа мән-мағынасы мен құндылықтарын қалыптастыру» тақырыбында сарапшылық талқылау өтті. Іс-шараны Философия, саясаттану және дінтану институты (ФСДИ) ұйымдастырды. Талқылау жаңа Конституция жобасын жан-жақты талдау, ғылыми қауымдастық өкілдері мен Конституциялық комиссия мүшелері арасында пікір алмасу, сондай-ақ қазіргі заманғы конституциялық өзгерістерді түсіндіру және бағалау тәсілдерін айқындау алаңы болды.

Талқылау негізгі заңның құндылық негіздеріне, оның философиялық және гуманитарлық өлшемдеріне, сондай-ақ Конституцияның ел дамуының ұзақ мерзімді бағдары ретіндегі рөліне негізделген.

ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Жанарбек Әшімжанов конституциялық реформа қоғамдық сұраныстың сапалы өзгеруін және негізгі заңның рөлін қайта қарастыруды көрсететінін атап өтті.

"Біз Конституция туралы нормалар жиынтығы ретінде емес, құндылықтар жүйесін белгілейтін құжат ретінде айтып отырмыз. Жаңа Конституция Қазақстанның болашағының негізін қалыптастырады-мемлекеттің басымдықтарын, азаматтың рөлін және қоғам мен биліктің өзара іс-қимыл принциптерін айқындайды. Сондықтан сарапшылық талқылау мен қоғамдық диалог формальдылық емес, Конституциялық жаңарудың қажетті шарты болып табылады".

Оның айтуынша, Конституцияны жаңарту Мемлекет пен қоғам арасындағы сенімді нығайтуға, сондай-ақ қазіргі қоғамдық үміттерге жауап беретін саяси дамудың тұрақты моделін қалыптастыруға бағытталған.

ФСДИ бас директорының ғылыми жұмыс жөніндегі орынбасары Шолпан Джаманбалаева Конституцияның жаңа редакциясы адам орталықтандырылған логикада құрылғанын және терең әлеуметтік өзгерістерді ескеретінін атап өтті.

"Жаңа Конституцияның жобасы орталығында адам, оның құқықтары, бостандықтары мен қадір-қасиеті орналасқан модельге көшуді көрсетеді. Бұл цифрландыру, мемлекетпен онлайн-өзара іс-қимылдың өсуі және күнделікті әлеуметтік тәжірибелердің өзгеруі жағдайында түбегейлі маңызды".

Ш.Джаманбалаева Конституцияда цифрлық ортада жеке тұлғаның құқықтарын қорғауға қатысты нормаларды бекіту әділеттілікке, тең ережелер мен ашықтыққа деген қоғамдық сұранысқа жауап болып табылатынын айтты.

"Негізгі Заңда цифрлық құқықтарды бекіту қоғам мен мемлекеттік институттар арасындағы сенімді нығайту үшін нормативтік негіз жасайды және әлеуметтік тұрақтылықты арттыруға ықпал етеді".

Талқылау қорытындысы бойынша сарапшылар тұрақтылық пен жаңару арасындағы нормативтік теңгерімді іздеу жаңа Конституцияны қоғамдық дамудың тұрақты құралы және ел үшін ұзақ мерзімді бағдар ететінін атап өтті.